یئنی ایقبال قزئتی

یئنی ایقبال — 1915-1917-جی ایللرده باکی‌دا چاپ اولونموش گونده‌لیک ایجتیماعی، ایقتیصادی و سیاسی قزئت. 

حاقیندا

 "‌یئنی ایقبال‌"  1915-جی ایل آوریلین 27-ده نشری دایاندیریلان "‌ایقبال‌"  قزئتی‌نین داوامی کیمی فعالیته باشلامیشدی.  "‌یئنی ایقبال‌"  گونده‌لیک "‌تورک قزئتی‌"  ایدی و سیستملی اولاراقمیلّتچی‌لیک، تورکچولوکایدئیالارینی تبلیغ ائدیردی. گونده لیک  "‌ایجتیماعی، ایقتیصادی، سیاسی تورک قزئته‌سی‌"  اولان "یئنی ایقبال‌"  شنبه گونو ایستیثنا اولماقلا هفته‌نین بوتون گونلری چیخیردی. بعضاً بو مونتظم‌لیک پوزولور، قزئت ایکی‌گوندن‌بیر، بعضاً ده اوچ‌گوندن‌بیر نشر اولونوردو. بو حال بایرام گونلرینده داها چوخ نظره چارپیردی. بوندان علاوه  1915-جی ایلین نووامبر-دسامبر آیلاریندا اوروجوف قارداش‌لاری‌نین مطبعه‌سینده تعطیل باش وئردیگی اوچون قزئت 10 گون نشر اولونمامیشدی.  "یئنی ایقبال‌"  اساساً 4 صحیفه‌دن عیبارت ایدی و A2 فورماتیندا چیخیردی. لاکین بونلار دا ثابیت دئییلدی. بعضاً صحیفه لرین سایی آزالیر، 2 اولور، بعضاً ده آرتیر، 6 اولوردو. ائلجه ده تئز-تئز فورماتدا دا دییشیک‌لیک گؤزه چارپیردی. قزئت آرابیر A3، بعضی واخت‌لاردا ایسه A4 فورماتیندا چیخیردی. بونلار دا اساساً مادّی چتینلیک‌لردن ایره‌لی گلیردی. 

ادامه نوشته

یولداش (قزئت) 

یولداش (قزئت) — باکی‌دا نشر اولونان ایجتیماعی-سیاسی قزئت.  " هومت "  سوسیال-دموکرات (بولشویک) قروپونون اورقانی. 

 تاریخی

  یولداش قزئتی 1907 ایلین آقوست آییندان اعتیباراً نشر اولونماغا باشلامیشدیر. 

ادامه نوشته

جین مسجیدی

جین مسجیدی — باکی‌دا ایچری شهرده یئرلشن و یئرلی اهمیتلی آبیده اولان مسجید.  

حاقیندا

  مسجید شیروانشاه‌لار سارای مجموعه‌سینه داخیل اولوب شرق داروازاسی‌نین آشاغی حیصه‌سینده یئرلشیر. فاساد اوزرینده اپیقرافیک یازی یوخدور. 14.عصرده اینشا اولوندوغو و آدینی قورانی کریمده کی  جین سوره‌سیندن آلدیغی احتیمال ائدیلیر. محلله مسجیدی رولونو اوینامیشدیر. پلاندا اوزادیلمیش دؤردبوجاق شکیلده اولان بو بینا، چاتما فورمالی داش قوببه ایله اؤرتولموش بیرحوجره‌لی عیبادت سالونو تشکیل ائدیر.

ادامه نوشته

اژدر بیگ مسجیدی

 

اژدر بیگ مسجیدی — 1912-جی ایلده باکی‌دا اینشا ائدیلمیشدیر.  " ایتّیفاق "  مسجیدی کیمی ده تانینیر. معماری — زیور بیگ احمدبیگوفدور. 

لاییحه‌سی

  اؤتن عصرین اوّل‌لرینده، 1912-1913-جو ایللرده تانینمیش خئیریه‌چی اژدر بیگ آشوربیگوف طرفیندن باکی شهرینده تیکیلیب ایستیفاده‌یه وئریلمیش مسجید آذربایجاندا مؤعتبر دینی عیبادت مرکزلریندن بیری‌دیر. بو موقدس معبد موسلمان‌لارین بیرلیگی‌نین رمزی کیمی ایلک واختلار  "ایتیفاق"  مسجیدی آدی ایله تانینمیشدیر.[1] 

ادامه نوشته

تزه‌پیر مسجیدی

 

تزه‌پیر مسجیدی — آذربایجان جومهوریتی‌نین آبشرون اراضی‌سینده یئرلشن، بوتون شرقده نادیر گؤزل‌لیگی ایله دیقّتی جلب ائدن، یاشی بیر عصردن چوخ اولان تیکیلی. 

  بو آبیده تکجه آذربایجانین دئییل، بوتون قافقازین دینی مرکزی حساب اولونور. تصادوفی دئییل کی، قافقاز موسلمان‌لاری ایداره‌سی‌ده محض بورادا یئرلشیر. بو عظمتلی تیکیلی‌نین‌ هم ده ماراقلی تاریخچه‌سی وار. بو تاریخ ایسه بیر داها ثوبوت ائدیر کی، تزه‌پیر مسجیدی زیارتگاه تیمثاللی معمارلیق آبیده‌سی‌دیر. بورانین موقدسلیگینه تاپینان اینسان‌لار زامان-زامان بو یئری زیارت ائدیبلر. قبرین ایتمه‌سینه باخمایاراق همین توربه بو گونه قدر ده قورونوب-ساخلانیلیر. موقدس توربه‌یه داخیل اولماق اوچون پیلکان‌لارلامسجیدین آلتینا دوشمک لازیم گلیر.    

ادامه نوشته

قاراقان بؤلگه‌سی

1891.جی ایلده آلمانلی خریطه‌چی آدولف ایشتیلر طرفیندن چکیلمیش "قارجالار دؤنمینده ایران-توران" خریطه‌سینده  تهران و قزوین یاخینلیغیندا CHARAKAN ‌ باشلیغی ایله آدلانان  قاراقان بؤلگه‌سی

قاراقان (فارسجا: خَرَقان) -‌ شرقدن بوئین زهرا، غربدن خمسه، شیمالدان قزوین و جنوبدان همدان‌لا محدودلاشان تاریخی بؤلگه آدی‌دیر. قاراقان اوچ بؤلوکدن عبارتدیر: افشار قاراقانی، بکوشلو قارقانی و قوتلو قاراقانی. قاراقانین داغلاری 5000 نفردن عیبارت بغدادی آدی ایله تانینان شاهسئون ائلی‌نین یایلاغی‌دیر. قاراقان تورپاق‌لاری‌نین بیر حیصه‌سی خَرَرود، کلنجین، آوج و رودک چایلاریندان، اساس حیصه‌سی ایسه موختلیف بولاق‌لاردان، او جومله‌دن چوخلو سویو اولان و ارتش آباد یاخینلیغیندا یئرلشن چشمه‌علی (علی بولاغی)-دان سو ایچیر. بو بؤلوک اعلا دوز معدنی‌دیر و ائله‌جه بو بؤلوکدن کئچن قزوین-همدان  شوسه یولونون یانیندا ساکین‌لرین و سیاحتچی‌لرین چیمدیگی گوگوردلو سوبولاغی وار.

 

ادامه نوشته