میرزه علی لعلی

 

 میرزه علی لعلی و یا میرزه علیخان ایروانی — آذربایجانلی شاعیر، حکیم.[۱]

یاشاییشی

  میرزه علی لعلی 1845-جی ایلده تبریزده [۲]دونیایا گلیب. آتا-آناسی اصلا ایروانلی اولوب. تبریز مدرسه‌لرینده تعلیم-تربیه آلیب. عرب و فارس دیل‌لرینی اؤیره نیب. تبریزده عطارلیق دوکانی آچیب و بیر مودّت تیجارتله مشغول اولوب. سونرا او دؤورون مشهور حکیم‌لریندن طبابت علمینی اؤیره‌نیب. بو ساحه‌ده بیلیک‌لرینی تکمیل‌لشدیرمک اوچونتهرانا گئدیب. سونرا تبریزه قاییداراق حکیم‌لیک ائتمگه باشلاییب. اؤز بیلیک و تجروبه‌سینی آرتیرماق اوچون میصیره،ایستانبولا، حتّی اوروپانین بعضی شهرلرینه سفرلر ائدیب.ایرانین ان مشهور حکیم‌لریندن بیری ساییلیب. 

ادامه نوشته

باسدیرما

 

باسدیرما

باسدیرما — اتین موختلیف ادویات و دوزلا قورودولماسی ایله حاضیرلانان یئمک. باسدیرما قدیم تورک یئمگی‌دیر. باسدیرمانین ایلک حاضیرلانیشی نین اورتا آسیا هون‌لارینا مخصوص اولدوغو بیلینیر. 

تاریخی و اتیمولوژیسی 

  باسدیرما تورک دیلینده گوجلو باساراق سیخما دئمکدیر.[۱]اورتا آسیادا یاشایان تورک‌لر آتین اتینی آیاق‌لارییلا سیخاراق باسدیرما حاضیرلاییردیلار. بو باسدیرمانین ایلک حاضیرلانیشی حساب اولونور. باسدیرما ان چوخ تورکیه‌نینقیصریه شهرینده حاضیرلانیلیر.[۲]   

ادامه نوشته

قؤنچه بیگیم

قؤنچه‌بگیم (تقر. 1827، ناخچیوان -؟) — آذربایجانشاعیره‌سی.[۱]  

یاشاییشی و یارادیجی‌لیغی

   " ناخچیوانین سونونجو خان "-ی اولان احسان خانین قیزی‌دیر. 1837 ایلده ناخچیواندا آچیلمیش روس مکتبینه داخیل اولموش، روس و فارس دیل‌لرینی اؤیرنمیش، شرق ادبیاتینا ماراق گؤسترمیشدیر.  "قؤنچه‌یی-اولفت "  ادبی مجلیسی‌نین ایشتیراکچی‌لاریندان اولموشدور.  " بیگیم "  تخلوصو ایله لیریک شعرلر یازمیشدیر.

ادامه نوشته

ثریا آغا اوغلو

 ثریا خانیم احمد بیگ قیزی آغا اوغلو (1903-1989) — تورکیه‌نین ایلک قادین وکیلی[۱]. 

یاشاییشی

  تورکیه‌ده‌کی  بیر سیرا ایجتیماعی تشکیلات‌لارین یارادیجیسی احمد بیگ آغا اوغلونون قیزی ثریا آغا اوغلو 1903-جو ایلدهشوشادا آنادان اولموشدور[۱]. آتاسی بؤیوک فیکیر آدامی، ایدئولوق، حوقوق پروفسورو احمد بیگ آغا اوغلو ایله بیرلیکده 1910-جو ایلدهتورکیه‌یه موهاجیرت ائتمیشدیر. اوشاقلیق و گنجلیک ایل‌لری تورکیه میلّیتچی اوجاق‌لاری ومصطفی کمال پاشا آتاتورکون یاخین دوست‌لاری آراسیندا کئچمیشدیر. بیر نئچه دفعه  آتاسی احمد بیگ آغا اوغلو ایله بیرلیکده مصطفی کمال آتاتورکله شخصن گؤروشموشدور.[۲]تورکیه‌نین ایلک قادین وکیلی، بین‌الخالق قادین حوقوقشوناس‌لار جمعیتی‌نین ایلک پرزیدنتی اولان ثریا آغا اوغلو ایستانبول حوقوق فاکولته‌سینی بیتیردیکدن سونرا عؤمرونون سونونا قدر وکیل‌لیکله مشغول اولموشدور.1950-جی ایلده آلمانلی حوقوقشوناس ورنر تاشینبرکر(Werner Taschenbreker)ایله عاییله قورموشدور. لاکین بو ائولی‌لیکدن اونلارین اؤولادی اولمامیشدیر. 

  بین الخالق قادین حوقوقشوناس‌لار جمعیتی‌نین ایلک پرزیدنتی اولان ثریا آغا اوغلو، آزاد فیکیرلری یایما درنگی و تورک-آمریکا بیلیم يوردلار درنگی‌نین تمل قویوجوسودور .

ادامه نوشته

سکینه آخوندزاده

 

سکینه آخوندزاده

سکینه خانیم میرزه هئیبت قیزی آخوندزاده (1865-1927)، ایلک قادین دراماتورق، یازیچی میرزه هئیبت آخوندزاده‌نین قیزی. سکینه خانیم آذربایجانین ایلک قادین موعلیمه‌لریندن‌دیر. یازیچی‌لیقلا، او جومله‌دن دراماتورژی ایله ده مشغول اولموشدو. 

یاشاییشی

  سکینه خانیم 1865-جی ایلده قوبادا آنادان اولموش و ایبتیدایی تحصیلینی اورادا آلمیشدیر. آتاسی میرزه هئیبت  " فدا "  تخلوصلو ایله شعیرلر یازیردی و آ.آ.باکیخانوفون تشکیل ائتدیگی  " گولوستان "  ادبی مجلیسی‌نین عوضوو ایدی. 1900-جو ایلده عاییله‌سی ایله بیرلیکده باکی‌یا کؤچن سکینه خانیم حاجی زئین‌العابدین تاغی‌یئوین قیزلار مکتبینده شریعت و ادبیات درسلرینی تدریس ائتمیشدیر. باکیدا و قوبادا خالقین معاریف‌لنمه‌سی یولوندا بؤیوک ایشلر گؤرموش، قیز مکتب‌لری‌نین آچیلماسما، تحصیل آلان شاگیردلره مونتظم اولاراق مادّی یاردیم گؤسترمیشدی. 

ادامه نوشته

تاتار یازاری: علی‌عسگر کمال-ین یاشاییشی و اثرلری

 

علی‌عسگر کمال(تاتار: Ğäliäsğar Kamal -Галиәсгар Камал) ؛ (25 دسامبر 1878 - 16 ژوئن 1933)، تاتار یازاری.

  تاتار ادبیات تاریخینده اؤزل‌لیکله تئاتر ساحه‌سینده یئنی‌لشمه و مودرنیزمین اؤنجولوگونو ائتمیش بیر یازاردیر.شوروی سوسیالیست جومهوریت‌لری بیرلیگی دؤنمیتاتاریستان جومهوریتینده ده اثرلری ان چوخ باسیلان یازیچی‌لاردان بیری‌دیر. [۱]ایندیکی واختدا تاتار آکادمی تئاتری، تاتار تئاتری نین قوروجوسو اولاراق قبول ائدیلن علی عسگر کمالین آدینی داشیماقدادیر.

ادامه نوشته