باروخ اسپینوزا ویا بندیکت اسپینوزا ( عیبری ברוך שפינוזה؛ سونرالار لاتینجا Spinoza, Benedictus Baruch؛ 24 نووامبر 1632[1][2][3]، آمستردام، هولند [4]– 21 فوریه 1677[1][2][3]، لاهه[4]) — یهودی اصیللی هولند فیلوسوفو، یئنی دؤور فلسفهسینین ان گؤرکملی نومایندهلریندن بیری، راسیونالیست، پانتئیست.
آدی تاریخده 100 ان چوخ اؤیره نیلمیش شخصیتلر سیاهیسینا داخیل ائدیلیب.
پادارلار — آذربایجانلیلارین اتنوقرافیک قروپلاریندان بیری.[1] فضلالله رشیدالدین جامع التواریخده اون–اویغورلارین طایفا سیاهیسیندا آلتینجی طایفانین آدینی "بادار"کیمی یازمیشدیر.[2] آلمان اصیللی شرقشوناس، تاریخچی و دیلچی جوزف ماکوارت فضلالله رشیدالدینه ایستیناداً پادارلاری اون–اویغورلارین بیر طایفاسی حساب ائتمیش[3]، تورک تاریخچی، شرقشوناس–تورکولوق احمد ذکی ولیدی توغان دا بو فیکیرله راضیلاشمیشدی.[4] محمدحسن بیگ ولییئف-باهارلی حساب ائدیردی کی، صفویلر لزگیلری ایطاعته گتیرمک اوچون پادارلاری اونلارا یاخین رایونلارا کؤچوروبلر.[5]
تنگیر اوْردوْ (قیرغیز: Теңгир Ордо)– یعنی تنگرینین خالقی. 2005-جی ایلده قیرغیزیستانین پایتاختی بیشککده قیرغیز میلّت وکیلی داستان ساریقولوف طرفیندن قورولان و تورکچولوگه اساسلانان تشکیلات.[1] [2][3][4]
شوروی داغیلاندان سونرا بو رژیمدن قورتولان تورک خالقلاری یئنیدن اؤز کؤکلرینی و میلّی شخصیتلرینی آختارماغا باشلادیلار. بو اینکیشاف اوّلجه تاتاریستاندا 1990-جی ایللرده، داها سونرا روسیه و قیرغیزیستاندا مئیدانا گلدی. تاتاریستاندا بو حرکاتین آدی اوّلجه "بیزنینگ یول" (بیزیم یولوموز) ایدی، لاکین سونرادان "تنگریسم" (تنگرچیلیک) داها تئز-تئز ائشیدیلیردی. زامان کئچدیکجه تنگریسم خالق آراسیندا گئنیش یاییلمیش بیر هوس اولماغی دایاندیردی و دؤولت طرفیندن دستکلنمگه و اینستیتوتلار قورولماغا باشلادی.
سیّد یحیی باکووی — منشاجه آذربایجان تورکلریندن[1][2][3][4][5][6][7][8] اولان آذربایجانین [9] [10] [11] [12] [13][14] [15] [16] تانینمیش فیلوسوف عالیم و شاعیرلریندن بیری، خلوتیلیک طریقتینین ایکینجی قوروجوسو.[17] [18][19] باکووی عئینی زاماندا خلوتیلیگین ویردی اولان "ورد الستّار" مؤلیفیدیر.[20] 2013-جو ایلده یونسکو-نون باش کونفرانسینین 36-جی اوتوروموندا سیّد یحیی باکووینین 550 ایللیک ایلدؤنومونون دونیا سویهسینده قئید ائدیلمهسی حاقیندا قرار قبول ائدیلیب.[21] [22]
سامی پاشازاده سزائی (1859، ایستانبول- 26 آوریل 1936، ایستانبول) - تورکیهلی رئالیست حکایه و رومان یازاریدیر. تورکیه ادبیاتینین ایلک رئالیست/گئرچکچی رومانلاریندان بیری اولما اؤزللیگی ایله ادبیات تاریخینده بؤیوک اؤنم داشییان "سرگذشت" آدلی رومانین یازاریدیر. 1892.جی ایلده یازدیغی "کیچیک شئیلر" ایله تورکیه ادبیاتیندا مودرن قیسا حکایهنین قورجولارینداندیر.[1][2][3]
