قیمیز

 

 

قیمیز

 قیمیز[1] و یا کوُمیس (روس. Кумыс) — مادیان سودونون تخمیر ائدیلمه‌سی ایله الده ائدیلن عنعنه‌وی ایچکی. ان اسکی کؤچری خالق اولان تورکلرین میلّی ایچکی‌سی‌دیر. آسیا چؤل‌لرینده یاشایان قیرغیزلار، باشقیردلار، قازاخ‌لار، موغول‌لار، یاکوت‌لار و اؤزبک‌لر آراسیندا بو گون ده اهمیتلی بیر ایچکی‌دیر.[2] قیمیز همچنین بالتیک ماجارلاری طرفیندن ایستیفاده ائدیلردی[3]. تورکلردن و تورکلرین بویروغو آلتیندا اولان میلت‌لردن باشقا دونیانین هئچ بیر یئرینده قیمیزدان ایچکی کیمی ایستیفاده اولونمامیشدیر. محض بونا گؤره ده و.ابِرخاردت یازیردی کی، " قیمیز ایچیلن ساحه‌لرده تورکلر یاشامیشلار " .

ادامه نوشته

بوُقوُت آبیده‌سی

بوُقوُت داش یازماسی و یا بوُقوُت آبیده‌سی— موغولیستان خالق جومهوریتی سرحدلری داخیلینده بوقوت داغی یاخین‌لیغینداکی بیر اووادا اوجالدیلمیش، بیر گؤی‌تورک خاقان‌لیغی دؤورونه عایید دیکلی داش.[۱] 

  بیلینن قدیم تورک بنگو داش‌لارینداندیر. 572-580-جی ایل‌لر آراسیندا کئچن تاریخ حادیثه‌لردن بحث ائدیلدیگی بیوقرافیک و دیداکتیک اثردیر.[۲]

  آدینی آرهانقای آیماق ائلی‌نین باین تساقاان گول (موقدّس بیاض گؤل) بؤلگه‌سینده کی  بوقوت داغیندان آلمیشدیر. بو داغین تخمیناً 10 کم شرقینده‌کی  گئنیش اووادا اینشا ائدیلمیشدیر. بیرینجی گؤی‌تورک خاقان‌لیغیدؤورونه عایید خاطیره مزار کوللیه‌سینده کی  اثرلردندیر. آبیده تیسباغا فورمالی داش اوزرینده اوتوردولموشدور.آبیده‌نین یئری 1956-جی ایلده موغول علم خادیمی تس. دورژسورن طرفیندن آشکارلانمیشدیر. بوقوت آبیده سی و بو آبیده یه عایید تیسباغا فورمالی داش بو گون چچرلق موزه‌سی‌نین باخچاسینداکی آچیق ساحه‌ده نوماییش ائتدیریلیر. 

ادامه نوشته

توْنیوُکوُک آبیده‌سی

توْنیوُکوُک داش یازماسی و یا بین‌الخالق ادبیاتداکی آدی ایله Bain Tsokto کیتابه‌لری 8-جی عصرده اورخون چایی وادی‌سینده یازیلمیش اولان گؤی‌تورک کیتابه‌لریندن بیری‌دیر. تونیوکوک آبیده‌سی تونیوکوکون اؤزو طرفیندن 720-725-جی ایل‌لرده تیکیلمیشدیر  

  بو آبیده ده تورکلرین ساواش استراژی‌لری، موستقیل‌لیک اوغروندا گئدن دؤیوش‌لر، تونیوکوکون تورک میلّتی اوچون آپاردیغی موباریزه‌لر نظره چارپیر.[۱] تورک تاریخی‌نین ان اسکی یازیلی سندلریندن بیری اولان تونیوکوک آبیده‌سی ایکینجی گؤی‌تورک خاقان‌لیغی دؤورونون بؤیوک وزیری، کوماندانی و مصلحتچیسی تونیوکوکون اؤلوموندن اوّل اؤزو طرفیندن تیکیلمیش ایکی، دؤرد طرفلی ایکی کیتابه‌دن عیبارتدیر.[۲] 

  بیلگه خاقان آبیده‌سی و کول‌تیگین آبیده‌سیندن 360 ک‌م شرقده یئرلشیر. 1897-جی ایلده بوتانیک یئلیزاوئتا کلمنتس طرفیندن کشف ائدیلمیشدیر.[۳] آچیق اراضیده اولدوغوندان و لازیمی سویه‌ده قورونمادیغی اوچون ضرر گؤرموشدور. 

اتک یازی‌لار

1.  Erdem Konur. "Orxon yazılarında sosial və siyasi mesajlar" (türk. ). www.academia.edu. 2020-06-11 tarixində arxivləşdirilib.
2.  Cengiz Alyılmaz. "Bilge Tonyukuk Yazıtları Üzerine Birkaç Düzeltme" (PDF) (türk. ). www.turkdilleri.org.21 sentyabr 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF).
3.  (türk. ). www.academia.eduhttps://www.academia.edu/7115423/G%C3%B6kt%C3%BCrk_Yaz%C4%B1s%C4%B1n%C4%B1_%C3%96%C4%9Frenme_K%C4%B1lavuzu_Yavuz_TANYER%C4%B0.2020-06-11 tarixində arxivləşdirilib.

کؤچورن: عباس ائلچین

چوْیر آبیده‌سی

 

چوْیر آبیده‌سی

چویر داش‌یازماسی-  چوْیر آبیده‌سی، چؤیر آبیده‌سی و یا چویره‌ن آبیده‌سی (اینگ. The Choir monument)) - موغولیستانداکی سانسار-اوُلا ( و یا باغا سانسار) داغی‌نین گونئی اتکلرینده کی  کورقان‌لیقدا ایکینجی گؤی‌تورک خاقان‌لیغی دؤورونه عایید مزار داشی اولاراق دیکیلمیش تورکجه آبیده‌دیر.[1]

682-691-جی ایللره عایید اولدوغو دوشونولور. بعضی فیکیرلره گؤره چؤیر آبیده‌سی تورکلره عایید ان قدیم تورکجه متنلر اولاراق قبول ائدیلن کول تیگین، بیلگه خاقان و تونیوکوک آبیده‌لریندن داها قدیم اولوب، تورکجه‌نین بیلینن ان قدیم آبیده‌سی‌دیر.[2] 

ادامه نوشته

یئنی سئی آبیده‌لری

یئنی‌سئی داش‌یازمالاری، روسیه‌ده خاکاسیا،تووا و آلتای موختار جومهوریت‌لری ایچیندن کئچنیئنی‌سئی چایی بویونجا بو گونه قدر تاپیلمیش اولان جمعی 158 عدد تورکجه کیتابه کورگان (مزار) و قایا داشلاریندان مئیدانا گلمکده دیر. کیتابه‌لر اوخون الیفباسی دئیه بیلدیگیمیز تورکجه دامغالار ایله یازیلمیشدیر. 

یئنی سئی حؤوضه‌سی

بوگون خاکاسیا، تووا، داغلی آلتایجومهوریت‌لری  بؤلگه‌سیندن، کراسنویارسکائلیندن، لئنا آخار سونو بویوندان، یئنی‌سئی،آباکان، کئمچیک، کئم، اویا، ائلئگئست آخار سولاری بویونداکی کورگان‌لاردا بولونماقدادیر. 

یئنی‌سئی داش‌یازمالاری‌نین یئنی‌سئی بؤلگه‌سینده یاشایان دَیشیک تورک بویلارینا عایید اولدوقلاری قبول ائدیلمکده‌دیر. بو داش‌یازمالارین گؤک‌تورک داش‌یازمالاریندان اؤنجه یارادیلدیغی قبول ائدیلیر. عومومیتله مزار داشی اولاراق تیکیلن بو داش‌یازمالارین بعضی‌لری بیر نئچه کلمه‌لیک، چوخو 5-10 سطیرلیکدیر. بو داش‌یازمالار ساده بیر دیلله یازیلمیشدیر. اکثریتله یازی صاحیبی‌نین بو دونیایا دویمادان آیریلدیغینی صمیمی بیر دیلله ایضاح ائتدیگی گؤرولور. 

اورخون داش‌یازمالارینداکی  یوکسک هیجان و لیریزمدن اوزاقدیر. ایستیفاده ائدیلن یازی اورخون داش‌یازمالارینداکی  قدر اینکیشاف ائتمه‌میشدیر. مزارلارین تیکیلیش تاریخ‌لری تام اولاراق بللی دئییل.    

یئنی‌سئی داش‌یازمالاری مضمون اولاراق قیسادیر، اساس اولاراق باسدیریلمیش‌لارین آدلارینی، یاشلارینی و حیات بویو فعالیت‌لرینی آچیقلایار و مضمون دوغرودان ایلی ایشاره ائدن بیر شرح اولماماسی عنعنه‌وی‌دیر و مئیدانا گتیرمه ایلینی آنلاماق سون درجه چتیندیر. آنجاق، سؤز خوصوصیت‌لری و یا کلان ایشاره‌سی دامغا واسیطه‌سیله تخمین ائتمک مومکون اولا بیلر.   

یئنی‌سئی آبیده‌لریندن ایلک تاپیلانی اوُیبات اوچ آبیده‌سی‌دیر. بو آبیده‌نی لهیستانلی دانزیگ شهریندن طبیعت عالیم دانیل کاتلین مسرشمیت تاپمیشدیر.

کؤچورن: عباس ائلچین

کول تیگین آبیده‌سی

کول تیگین داش یازماسی و یا کول تیگین آبیده‌سی کول تیگین‌ین قارداشی و گؤک‌تورکلرین خاقانی بیلگه خاقان طرفیندن 732 جی ایلده قارداشی آدینا، قارداشی‌نین خیدمت‌لریندن دولایی اونا دویدوغو مینّتی گؤسترمک مقصدی ایله تیکیلمیشدیر. بو کیتابه‌ده بیلگه خاقان دانیشیر.[1]

  تورکولوق‌لارین اورخون آبیده‌لری اولاراق آدلاندیردیقلاری داش‌یازمالاردان بیری اولان کول‌تیگین کیتابه‌سی تورک دیلی‌نین ان اسکی  اؤرنک‌لریندندیر. موغولیستاندا اسکی موغول پایتاختی قاراقورومون 32 کم. گونئی‌ینده، اسکی اویغور پایتاختی  قارابالاساغونون 28 کم گونئی‌ینده‌دیر.[2]بوْز بیر قرانیت قایا اوزرینده دوران دؤرد اوزلو بیر کیتابه‌دیر. اوچ اوزو (کؤک) تورکجه متندن؛ بیر اوزو (غرب اوزو) ایسه چینجه متندن عیبارتدیر.[3]

 18 ژوئیه 1889-دا روس اتنوقراف نیکولای یادرینتسئف طرفیندن تاپیلمیش و دانمارکلی فیلولوق  ویلهلم تومسن طرفیندن دانمارک کرال‌لیق آکادمی‌سی‌نین کوپنهاکده کی  15 دسامبر 1893 تاریخلی توپلانیشیندا اوخونموشدور.

ادامه نوشته

بیلگه خاقان آبیده‌سی

بیلگه خاقان آبیده‌سی و یا بیلگه خاقان کیتابه‌سی، تورک دیلی‌نین ان قدیم کیتابه‌لریندندیر. اورخون آبیده‌لری اولاراق بیلینن آبیده‌لردن بیری‌دیر. 

بو آبیده بیلگه خاقانین اؤلوموندن (73) بیر ایل سونرا اوغلو تنگری خاقان طرفیندن دوزلدیلمیشدیر. بو آبیده ده ده یازیلان لار،کول‌تیگین آبیده‌سینده اولدوغو کیمی بیلگه خاقانین دیلیندندیر.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

اورخون آبیده‌لری‌نین یئرلشدیگی اراضی- موغولیستان

 موغولیستانین اورخون چایی یاخین‌لاریندادیر. بیلگه خاقان آبیده‌سیله کول‌تیگین آبیده سی آراسینداکی مسافه تخمیناً 1 کیلومتردیر. گؤی‌تورک یازیسی ایله یازیلمیشدیر. بعضی بؤلوم‌لری کول‌تیگین آبیده‌سیندن گؤتورولموشدور. اوندان فرقلی اولاراق کول‌تیگین‌ین اؤلوموندن سونراکی حادیثه‌لردن ده بحث ائدیر. هر ایکی آبیده‌نین ده اطرافیندا بالبال‌لار واردیر. بونلاری یوللیق خاقان یازمیشدیر.[۷]

ادامه نوشته

یؤروک‌لر

یؤرۆک‌لر، کؤچری یاشام طرزینی سئچمیش تورک خالق‌لارینا دئییلیر. آنادولودا یایلاق-قیشلاق حیاتی یاشایان تورکمن طایفالاری (اوبالاری) اوچون ده ایشله‌دیلیر. آنادولو خالقی‌نین چوخ اؤنملی نوفوس اکثریتینی مئیدانا گتیررلر. بالکان‌لارداکی تورکلر آراسیندا دا یوکسک میقداردا یؤروک وار. روم ائلی یؤروک‌لری: کوْجاجیک یؤروک‌لری، نال‌دؤکن یؤروک‌لری، ویزه یؤروک‌لری وس قروپ‌لارا آیریلماقدادیر. بو گون بولغاریستان، یونان و مقدونیه‌نین داغ کندلرینده یاشاماقدادیرلار.

اتیمولوژی

  تورکجه‌ده‌کی   "یۆرۆمک "  سؤزوندن تؤره‌دیلمیشدیر. صیفت اولاراق مِنینسکی لوغتینده کئچیر.[1]

چین قازاق‌لاری

چین قازاق‌لاری (قاز. Қытай қазақтары، قیتای قازاقتارى، چین中國哈薩克族 ) - قازاق خالقی‌نین ان بؤیوک دیاسپوراسی. چین خالق جومهوریتینده  یاشایان خالق‌لارین آراسیندا سایینا گؤره 16-جی یئرده دیر 

  چینده یاشایان قازاق‌لار اساساً نایمان‌لار، قارایی‌لر، اوُاق، سوُان و آلبان طایفالارا عاییددیر. سورغولارا گؤره، اونلارین 80،5 %-ای اؤزونو اورتا ژوزون، 12،6 %-ای ایسه کیچیک ژوزون، 2،9%-ای ایسه بؤیوک ژوزون حیصه‌سی اولاراق ساییر.[۱]

ادامه نوشته

 

چین قیزغیزلاری

چین قیرغیزلاری (ساده‌لشدیریلمیش چین یازیسی: 中国柯尔克孜族؛ عنعنه‌وی چین یازیسی : 中國柯爾克孜族؛ پین‌یین: Zhōngguó Kē'ěrkèzī zú ؛ قیرغیز: قیتای قیرغیزداری/Кытай кыргыздары)، چینده گونده‌لیک ایستیفاده ده Kē'ěrkèzī zú (ساده‌لشدیریلمیش چین یازیسی: 柯尔克孜族؛ عنعنه‌وی چین یازیسی: 柯爾克孜族؛  " قیرغیز خالقی/اولوسو " ) ترمینی ایستیفاده ائدیلر، چین خالق جومهوریتی دؤولتی‌نین رسمی اولاراق تانیدیغی 56 اتنیک قروپدان بیری‌دیر.‌

پکن-ده چین‌ین رسمی اولاراق تاندیغی 56 میلّت، اتنیک قروپو گؤسترن دیواردا یئر آلان تصویر (سولدان دؤردونجو قیرغیزلار)

  چینده‌کی  قیرغیزلارین آز قالا  بوتونو قوزئی دوغو چینده‌کی  سینک یانک اویغور موختار بؤلگه‌سینده یاشاماقدادیر. بونلارین بؤیوک بیر قیسیمی قیرغیزیستان ایله تاجیکیستانسرحدلرینده کی  قیزیل‌سو قیرغیز موختار ائلینده یاشاماقدادیر. چین حؤکومتی، قوزئی‌دوغو چینده‌کی  هئی‌لوْنگ‌ژیانگ(Heilongjiang) ایالتینده یاشایان فوُیۆ قیرغیزلارینی دا  " Kē'ěrkèzī zú"  اولاراق تصنیف ائدر، آنجاق بو قروپون آدینا باخمایاراق، فوُیۆ قیرغیزلاری‌نین دانیشدیقلاری فوُیۆ قیرغیس دیلی اورتا آسیا قیرغیزجاسی‌نین بیر آغیزی دئییل و سیبیری‌ده دانیشیلان خاکاس دیلینه داها یاخیندیر.[۱]     

  چین قیرغیزلاری‌نین چوخو ایسلام دینینه منسوب، لاکین تبت بودیزمینه و شامانیزمه اینانان کسیم‌لره ده واردیر.[۲] موسلمان قیرغیزلارین تطبیق ائتدیکلری ایسلام دا شامانیزم و دیگر عنعنه‌وی معنوی اینانج‌لاردان عونصورلر احتیوا ائدر. [۳]

اتک یازی‌لار

1.  中华人民共和国国家统计局：2000年第五次人口普查数据 9 Kasım 2018 tarihindeWayback Machine sitesinde arşivlendi.
2.  "柯尔克孜族" [Kırgız milleti] (Çince). Çin İnternet Bilgi Merkezi [zh] (Zhongguo Wang). 13 Nisan 2005. 8 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi:8 Haziran 2020.
3.  Elliot, Sheila Hollihan (2006). Muslims in China. Philadelphia: Mason Crest Publishers. ss. 63-64. ISBN 1-59084-880-2.

کؤچورن: عباس ائلچین

نیکی کریمی

نیکی کریمی

نیکی کریمی — (9 آبان ۱۳۵۰ دوغوملو)ایرانلی  سینما اویونچوسو و فیلم یاپیمچیسی‌دیر. او، ایران اینقیلابیندان سونرا اؤنملی فیلم‌لرده رول آلمیش و چئشیدلی بین‌الخالق فستیوال‌لاردان چوخ‌سایلی اؤدول‌لر قازاناراق، بین الخالق اؤدول‌لر سایینا گؤره ایرانین ان اوغورلوسینما صنعتچی‌لریندن بیری‌دیر.[۲][۳]

  کریمی 1372-جو ایلده سن‌سباستین بین الخالق فیلم فستیوالیندا سارا(1370) اوچون ان یاخشی قادین اویونچو قولوندا گوموش صدف اؤدولونو قازاندی.[۴] او، ائله‌جه 21-جی فجر فیلم فستیوالیندا (1381) ان یاخشی قادین اویونچو اولاراق "دیوانه‌ای از قفس پرید/بیر دلی فقسدن قاچدی"(۱۳۸۱) و "واکنش پنجم/ بئشینجی رئاکسیا"(۱۳۸۱) فیلم‌لری اوچون کریستال سیمورق اؤدولونو قازاندی.. او، داریوش مهرجویی، مسعود کیمیایی، عباس کیارستمی، ابراهیم حاتمی‌کیا، رسول ملاقلی پور ،بهروز افخمی و تهمینه میلانی کیمی تانینمیش یؤنتمن‌لرله امکداش‌لیق ائدیب. اویونچولوقدان  علاوه ، او، بیر نئچه فیلم چکیب، او جومله‌دن  "شیفت شب /گئجه نؤوبه‌سی"  (۱۳۹۳) و  " آتابای "  (۱۳۹۸). 

نیکی کریمی، تبریزده "آتابای" فیلمی‌نین اکران تؤره‌نینده

 کریمی هم ده چئشیدلی یئرلی و بین الخالق فیلم فستیوال‌لاریندا مونصیف اولوب. 2007-جی ایلده فرانسه‌ده کئچیریلن 60-جی کن فیلم فئستیوالی نین قیسامتراژلی فیلم‌لر بؤلمه‌سی نین مونصیف‌لریندن بیری اولوب. او، ائله‌جه عکاس‌لیق و کیتاب ترجومه‌سی ساحه‌سینده ایسه چالیشیب.[۵][۶] 2017-جی ایلده کریمی بازنت وبی طرفیندن دونیانین 30 ان گؤزل قادینیندان بیری سئچیلیب.[۷]

قایناقلار

1.  فروش NeginIran، نگین ایران.
2.  "Niki Karimi". IMDb. Retrieved 2019-10-11.
3.  "Niki KARIMI". Festival de Cannes 2019. Retrieved2019-10-11.
4.  «بازیگران رکورددار جوایز بین‌المللی سینمای ایران». ایسنا. ۷ بهمن ۱۳۹۴. دریافت‌شده در ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۰.
5. «فرش‌های قرمزی که زیر پای بازیگران ایرانی پهن شد». روزنامه ایران. ۲۸ اسفند ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۲۵ تیر ۱۳۸۸.
6.  «هیئت داوران فیلم‌های کوتاه جشنواره فیلم شهر مشخص شدند». سینما نگار. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۰ اکتبر ۲۰۱۳.
7.  fillgap.news. "Top 30 World's Most Beautiful Women of 2017: According to Buzznet". Retrieved 13 March2020.

چئویری: عباس ائلچین

چرخ نامه 

چرخ نامه و یا چرخ نامه‌‌ی احمد فقیه در بی‌ وفایی روزگار . 13. عصرین ایلک یاریسیندا احمد فقیه‌ین یازمیش اولدوغو قصیده شکلینده 83 بئیت‌لیک تصووف منظومه‌سی‌دیر.

  گونوموزه قدر گلمیش ان اسکی آنادولو تورکجه‌سی اؤرنگی اولماسی باخیمیندان بؤیوک اؤنم داشییر. تک نوسخه‌سی بایئزید دؤولت کیتابخاناسیندا،[1] أیری‌دیرلی حاجی کمالین ییغدیغی "جامع النظایر" آدلی نظیره مجموعه‌سینده‌دیر. احمد فقیه‌ین بیلینن تک اثری‌دیر.[2] خالق اوچون یازیلمیش ساده بیر شعیر اولوب نظم تکنیکی و صنعت دَیری باخیمیندان قاباقدا گلن بیر منظومه دئییل.

  اثری فواد کؤپرولو 1926-جی ایلده تاپمیش و تانیتمیشدیر. کؤپرولویه گؤره هامیسی 100 بئیتدن عیبارت اولوب؛ اون یئددی یارپاق اسکیکدیر. مؤوضوسو باخیمیندان موغول ایستیلاسی زامانینا بنزه‌مکده‌دیر. اثر دونیانین فانی‌لیگیندن، دونیا ذؤوق‌لرینه قاپیلماماق گرگدیگیندن، آخیرت اوچون حاضیرلانماق گرکدیگیندن بحث ائدیر. عروضون مفاعیلن/مفاعیلن/ فعولن قالیبینده یازیلمیشدیر. 

  1956-جی ایلده مجدوت منصوراوغلو طرفیندن عثمانلی تورکجه‌سیندن لاتین حرفلی چئوریسی ائدیلمیش و ائل اؤزل‌لیک‌لری‌نین آچیقلانماسی یانیندا بیر لوغت و قرامر دیزیسی علاوه  اولونوب متنین اورژینالی ایله بیرلیکده نشراولونموشدور.[3] اثر اوزرینده فاهیر ایز و گونای کوت دا ایش گؤرموشلر؛ بو ایشلری  " دیوان نظم و نثری "  (1985) آدلی اثرده نشر ائتمیشلر.[3]

اتک یازی‌لار

1.  "Arşivlenmiş kopya". 28 Nisan 2016 tarihindekaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan2016.
2. Mansuroğlu, Mecdut. "Çarhname".https://www.academia.edu/. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1956. 30 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2016.
3. Sertkaya, Osman. "Ahmed Fakih" (PDF). Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt 2, yıl 1989. 1 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2016.

کؤچورن: عباس ائلچین

عثمانلی شاعیری: نفعی

عمر بیگ نفعی (د. 1572، حسن‌قالا، ارزروم– اؤ. 27 ژانویه 1635، ایستانبول) — 17. عصر عثمانلی شاعیر و دؤولت خادیمی ایدی.   

یاشامی

  عمربیگ شاه‌ محمد بیگ اوغلو ذولقدر 1572-جی ایلده ارزروما باغلی حسن‌قالا بؤلگه‌سینده دوغولموشدو. بوندان دولایی همین دؤورون بعضی قایناق‌لاری نفعی‌دن ارزرومی دئیه سؤز ائدرلر. گئرچک آدی عمر اولان نفعی، عثمانلی قایناق لاریندا  " نفعی عمربیگ "  آدییلا آنیلدیغی کیمی مؤهرونه قازدیردیغی بیتده ده عمر آدی گؤرولمکده دیر. 

ادامه نوشته

تورکیه یازاری: ضیا پاشا

ضیا پاشا (1825[1][2]، ایستانبول – 17 مئی1880[3]، آدانا، آدانا ویلایتی) — تورکیه یازیچیسی، شاعیری و دؤولت آدامی. اصل آدی  "عبدالحمید ضیاالدین‌"‌ دیر.[4]

یاشامی

  تورکیه ادبیاتی‌نین اوروپا مئییللی نوماینده‌لریندن اولان عبدالحمید ضیا پاشا 1829-جو ایلده ایستانبولدا دوغولموشدور. موختلیف علم ساحه‌لرینه بؤیوک هوس گؤسترن ضیا پاشا ایلک تحصیلینی اوّلجه محلّه مکتبینده، داها سونرا تحصیلینی "‌مکتبی ادبیه‌" ده داوام ائتدیرمیشدی. او،17 یاشیندان اعتیباراً تانینمیش یازیچی و شاعیرلرین تمثیل اولوندوغو جمعیتله باغلانمیش، خوصوصیله دیوان ادبی نوماینده‌لری ایله یاخین‌لیق ائتمیشدیر. داها سونرا او، عارف حکمت بیگین ائوینده 1861-جی ایلده دیوان شعیرینی اینکیشاف ائتدیرمک مقصدی ایله یارادیلان  "انجمن شعرا‌"  جمعیتینه داخیل اولور. سارایدا دؤولت کاتیبی کیمی فعالیت گؤسترن ضیا پاشا موعین مودت سونرا سارای ضیدیت‌لرینه گؤره بورادان اوزاقلاشمیشدیر. سیاسی چکیشمه و گرگین‌لیک اونون تورکیه‌ده قالماغینا ایمکان وئرمه‌میش، او، 1867-جی ایلده اوروپایا گئتمگه مجبور اولموشدور. او، اوّلجه پاریسه، داها سونرا لندنه گئتمگه مجبور اولموشدور. لاکین بو شهرلرده ده اؤز فعالیتیندن قالمایان ضیا پاشا 1867-جی ایلده  " موخبیر‌" ، 1868-جی ایلده نامق کمال طرفیندن اساسی قویولموش  "حوریت "  قزئت‌لرینی چاپ ائتدیریر. تورکیه سیاسی رژیمینی تنقید ائدن  "حوریت‌"  قزئتی داها سونرا ژنوده چاپ اولونور و 1871-جی ایلده فعالیتینی دایاندیریر. 1878-جی ایلده آدانایا والی تعیین اولونان ضیا پاشا 1880-جی ایلده 51 یاشیندا قونیه‌ده وفات ائتمیشدیر.

ادامه نوشته